
Bu değerli makaleler, operaya dair genel bilgi ya da derinlemesine analiz isteyen siz okurlarımızın faydalanabilmesi için hazırlandı. Bir opera literatürü oluşturmak için çıktığımız bu yolda değerli giriş makaleleri ile sizlere bu klasikleri tanıtmaktan mutluluk duyuyoruz…
Sinopsis
Yevgeni Onegin ve şair dostu Lenski St. Petersburg’un dışındaki Larin kasabasını ziyaret eder. Genç Tatyana, Onegin’e vurulur ve aşkını ilan eden coşkulu bir mektup yazar. Çok geçmez ki Onegin kızı azarlayarak reddeder, biraz kendisini tutmasını ve bir yabancıya karşı böylesine yakışık almaz tavırla aşktan bahsetmemesini söyler. Tatyana’nın doğum günü partisinde Onegin, Tatyana’nın kız karde-şi Olga’ya kur yaparak kızın nişanlısı, kendi arkadaşı olan Lenski’yi gücendirir. Aralarında çıkan tartışma düelloya dönüşür ve nihaye-tinde Onegin, Lenski’yi öldürür. Yedi yıl sonra yurtdışında amaçsız ve mutsuz dolaşan Onegin St. Petersburg’a döner. Bir baloda Tatyana ile karşılaşır; kız artık büyü-müş, Onegin’in büyük, varlıklı kuzeni Prens Germin ile evlenmiştir. İşler tersine döner: Artık Onegin Tatyana için yanıp tutuşmaktadır. Ancak Tatyana evliliğine sadık kalarak Onegin’i reddeder. Artık Onegin kovulmuş, reddedilmiş, kırgın ve kederlidir.
Onegin ile Lenski arasında düello. Ressam: İlya Repin
PERDE 1 – Sahne 1: Madam Larina’nın evinin bahçesi
Dul Madam Larina yanındaki sadık hizmetçisi Filipievna ile bahçesinde reçel yapmaktadır. Kızları Tatyana ile Olga dokunaklı bir aşk şarkısı söylemektedir. Söyledikleri şarkı yaşlı kadınlara eski günlerini hatırlatır: “Duydunuz mu gece boyunca şarkı söylediğini?” Madam Larina gençliğini ve evliliğini hatırlayarak kızlarına katılır. Sonbahar hasadını kutlayan köylüler taze kesilmiş otlar ellerinde hanımlarının yanına gelirler: “Uzun, yorucu bir günün sonunda yorgun bacaklarım ağrıyor.” Olga kardeşi Tatyana’ya, köylülerle eğlenmediği için sataşır ve onu dansa, şarkı söylemeye davet eder. Tatyana, İngiliz romancı Richardson’ın okuduğu trajedisindeki üzüntüyü yansıtarak dalgın ve kederli olmaya devam eder. Onlar sahneyi terk edince, Olga’nın nişanlısı, genç şair Lenski, kozmopolit arkadaşı Yevgeni Onegin ile gelir. Lenski, Olga’ya olan sevgisini ortaya dökerek sevgilisini görmekten duyduğu mutluluğu ifade eder: “Sonunda seni gördüğüm için ne kadar mutluyum, ne kadar neşeliyim.”
Onegin, Tatyana ile bahçede dolaşır ve alaycı bir şekilde onu taşra yaşam tarzı hakkında sorgular; Rus efendisi, kırsal kesimdeki in-sanlara karşı hoşnutsuzluğu ve ilgisizliği konusunda oldukça açık sözlüdür. Tatyana, soruları ve tavrından rahatsız olmasına rağmen yakışıklı yabancıya gözle görülür bir şekilde ilgi duyar. Dışa vurduğu romantik duyguları her şeyden bıkmış olan Onegin tarafınca ilgisizce karşılanır.
Madam Larina ve Filipyevna kızları eve çağırır. Filipievna, Tatyana’nın utangaç görünümünden, bu “yeni beyefendiye” düşkün ol-duğunu fark eder. Doğrusu kız, ilk görüşte Onegin’e âşık olmuştur.
PERDE I – Sahne 2: Tatyana’nın yatak odası
Tatyana uykusuz ve huzursuzdur. Filipievna’dan kendisini aşk ve evlilik anılarıyla sakinleştirmesini ister. Filipievna, Tatyana’nın perişan olduğunu sezer ve ona hasta olup olmadığını sorar. Bir samimiyet anında Tatyana, Onegin’e duyduğu derin sevgisini itiraf eder ve dadıdan kalemini, mürekkebini ve kağıdını getirmesini ister.
Özlem ve arzuyla yanan Tatyana, bir mektupta Onegin’e olan tut-kusunu dökmeye kararlıdır. Huzurunda ona söylemeye cesaret ede-mediği tüm duygularını ifade etmek için doğru kelimeleri bulmakta zorlansa da gece boyunca bir şeyler karalar durur. Onegin’den baş-kasını sevebilir miydi ki? Hayır! Hayatı onu bekleyen acı dolu bir nöbetti! Tatyana, ateşli aşkını Onegin’e mektup yazarak döktükten sonra, tekrar onunla buluşmak ister.
Tatyana mektubu bitirdiğinde korkusundan ve utancından okuya-maz. Ancak Onegin’in onuruna güvenmekte, ondan merhamet ve anlayış dilenmektedir. Şafak söktüğünde torunu Onegin’e teslim etsin diye Filipievna’ya mektubu verir.
PERDE I – Sahne 3: Ertesi gün, bahçede
Larina’nın bahçesinin bir köşesinde köylü kızlar çilek toplarken erkeklerle ettikleri flörtler hakkında şarkı söylerler. Tatyana, One-gin’in mektubuna vereceği cevabı heyecanla beklemektedir. Onegin geldiğinde Tatyana’ya, yazmış olduğu bu içten mektubu-nun eşit bir samimiyetle cevap alacağını söyler. Kızın derin aşk ilanından etkilendiğini itiraf eder. Nazik ama soğukkanlı bir şekilde konuşarak, ona bir eşte isteyebileceği tüm erdemlere sahip olduğu-nu, ancak evlilikten çabucak bıkacağını söyler. Kıza sunabileceği, kardeş sevgisinden öte değildir.
Onegin, Tatyana’nın tutkusuna karşılık vermediğini, gönül işleri için zamanı olmadığını ve onunla ilgilenmediğini açıkça ortaya koyar. Başka bir erkeğin, onun bu masumiyetine saygı gösterme-mesinden endişe duyduğunu belirterek duygularına hakim olmasını tavsiye eder. Tatyana kederlenir ve utanır. Arka planda köylü korosu duyulurken Onegin aşağılanmış Tatyana’yı uzaklaştırır.
PERDE II – Sahne 1: Birkaç ay sonra, Madam Larina’nın evin-deki büyük bir odada
Tatyana’nın doğum günü partisinin arka planını bir vals oluştu-rur. Yaşlı konuklar oturup etrafı seyrederek dedikodu yaparken genç çiftler zeminde neşeyle süzülürler. Onegin, Tatyana ile dans etmektedir.
Onegin, bu taşralılardan ve taşra geleneklerinden açıkça bıkmıştır ve onu partiye sürüklediği için dostu Lenski’ye olan kinini ortaya koymaya karar verir. Kasıtlı olarak Lenski’yi küçümseme amacıyla Olga’yı dansa kaldırır. Lenski sitem etse de Olga cilveli hareketinin arkasında durur.
Flörtleri, Tatyana’ya Fransızca serenat yapan yaşını başını almış öğretmen olan Triquet tarafından kesintiye uğrar: “À cette fête con-viée.” Dans devam ettiğinde Onegin, Lenski’nin öfke ve kıskançlıkla dolu bakışları üzerlerindeyken Olga ile tekrar dans eder. Onegin alaycı bir şekilde Lenski’ye neden katılmadığını sorduktan sonra Lenski öfkesini kontrol edemez ve kavga çıkar. Lenski, Onegin’i ayartıcı olmakla suçlar; birbirlerine giren ikiliyi ve misafirler ayırır. Lenski, Onegin’e bir düelloyla meydan okur. Onegin, Lenski’nin aptalca davranışlarından pişman olmasına rağmen uzlaşmak için çok geç olduğunun farkındadır. Lenski Olga’ya veda ederken Onegin ve Lenski ayrı ayrı sahneyi terk ederler.
PERDE II – Sahne 2: Ağaçlarla çevrili bir derenin yanındaki değirmen
Şafak vakti eski bir değirmenin yakınındaki bir derenin kıyısında Lenski, Onegin’i yardımcısı Zaretski ile beklemektedir. Genç şair gençliği, kısa yaşamının çılgınlığı ve olayların değiştirilemez seyri hakkında hissettiği üzüntü hakkında bir monolog kurar. Düelloda ölmekten korkmaktadır ve biriciği Olga’nın mezarını ziyaret ettiğini hayal eder: “Ah nerede, ah nerede, bahar günlerim nereye gitti?”
Onegin’in yardımcı bir “beyefendisi” yoktur ancak onun yerine arabacı Guillot’u getirir. Saniyeler geçer ve her şey usulüne göre gerçekleşir. Lenski ve Onegin, aceleci davrandıklarını, gülünç bir düşmanlığa düştüklerini ve kavga etmektense birlikte gülmeyi tercih ettiklerini kendilerine itiraf ederler ancak gurur ve ivecenlik üstün gelir.
Zaretski üç kere el çırptıktan sonra her iki adam da ateş eder. Lenski düşer ve Zaretski Lenski’nin öldüğünü duyurur. Onegin dehşete düşmüştür.
PERDE III – Sahne 1: Yedi yıl sonra. St. Petersburg’daki Prens Gremin ve Prenses Tatyana’nın sarayında bir salon
Polonez dans müziği eşliğinde dans edenlerin balosu devam etmek-tedir. Onegin sahnededir. Oradan oraya seyahat etmiştir ve can sıkıntısını üzerinden atmaya çalışmaktadır. Lenski’nin ölümü de onu derinden sarsmıştır, iyileşmeye çalışmaktadır. Bununla birlikte, yaşamda yeni bir anlam arayışının onu başka bir monoton etkinliğe sürüklediğini acı bir şekilde dile getirir.
Derken, benliğinde yedi yıl önce tanıştığı taşra kızından eser kalma-mış olan, ihtişamla övünen ve haysiyetle yürüyen Tatyana’yı görür. Kuzeni Prens Gremin’le lafladıktan sonra Onegin, Tatyana’nın artık Gremin’in eşi olduğunu öğrenir.
Tatyana’dan oldukça yaşlı bir adam olan Gremin, Onegin’e iki yıl önce Tatyana ile evlendiğini ve o andan itibaren sevgisinin hayatın-da büyük bir teselli haline geldiğini söyler: “Bütün erkekler sevginin kudretine teslim olur.”
Gremin, Tatyana’yı Onegin’e takdim eder, onu hem arkadaşı hem de kuzeni olarak tanıtır. Tatyana soğukkanlılığını korur ve birkaç kibar kelam ettikten sonra izin ister. Ancak Onegin onunla tekrar buluştuğu için tedirgin hissetmektedir. Birdenbire âdeta büyülenir ve güçlü bir şekilde Tatyana’ya çekilir. Onu gerçekten sevdiğini fark eder ve kadının sevgisini kazanmayı aklına koyar.
PERDE III – Sahne 2: Tatyana’nın yatak odası
Onegin, Tatyana’ya tutku dolu bir mektup yazar ve onunla buluş-mak için yalvarır. Tatyana teklifini kabul eder. Buluştuklarında, Onegin dizlerinin üstüne çöker ve Tatyana’ya olan tutkusunu itiraf eder. Tatyana, yıllar önce ona olan sevgisini ivecenlikle itiraf ettik-ten sonra Onegin’in geçmişteki iğrenç tavrını anımsar. Ona, belki de kendisini şu anda zengin olup sosyal statü kazandığı için arzula-dığını söyler.
Tatyana, Prens Gremin ile olan evliliğine sadık kalmakta kararlıdır. Yine de Onegin’e karşı gerçek duygularını dizginleyemez ve ona olan tutkusunun yeniden uyandığını kabul eder; Gerçekten de Onegin’i gerçekten sevmektedir ve her zaman sevmiştir.
Tatyana, daha önce olsa birlikte mutlu olabileceklerini, ancak şimdi herhangi bir ilişkinin ona yalnızca hüzün getireceğini söyler. Onegin yalvarıp yakarmaya devam eder. Her ikisi de bir zamanlar mutluluğun kendilerine ne kadar yakın olduğunu ve mevcut du-rumlarının ne kadar çaresiz olduğunu düşünür.
Onegin, Tatyana’yı onunla birlikte kaçmaya ve gerçek mutluluğu bulmaya çağırır ancak Tatyana, evliliğine sadık kalacağına yemin ederek onu reddeder. Son kez Onegin’e gitmesini söyler. Onegin acı içinde, ümitsiz, perişan ve kederli bir şekilde kalakalır.




















Bu değerli makaleler, operaya dair genel bilgi ya da derinlemesine analiz isteyen siz okurlarımızın faydalanabilmesi için hazırlandı. Bir opera literatürü oluşturmak için çıktığımız bu yolda değerli giriş makaleleri ile sizlere bu klasikleri tanıtmaktan mutluluk duyuyoruz…