Pyotr İlyiç Çaykovski (1840–1893), müziği kişisel acı, tutku ve kırılganlıkla yoğurarak romantizmin içsel yüzünü en çıplak hâliyle açığa çıkaran bestecidir. Senfoni ve balelerinde biçimsel disiplini yoğun bir duygusal gerilimle birleştirmiş; Kuğu Gölü, Fındıkkıran ve Yevgeni Onegin gibi eserlerde bastırılmış arzuları, melankoliyi ve kader duygusunu sahneye taşımıştır. Toplumsal beklentilerle iç dünyası arasındaki çatışmayı müziğinin merkezine yerleştiren Çaykovski, estetik güzelliğin ardında derin bir yalnızlık ve varoluşsal sancı taşıyan romantik dehanın simgesidir.