1862 yılında doğan Nabızade Nazım, Tanzimat döneminin önemli yazarlarından biridir. Türk edebiyatında köy konulu ilk roman Karabibik ile ilk psikolojik roman denemesi olan Zehra’nın yazarıdır. Edebiyatın pek çok alanında faaliyet göstermiştir. Eğitimini tamamladıktan sonra öğretim üyeliği yapmıştır. Bu dönemde topoğrafya, yüksek cebir ve istihkâm dersleri vermiştir.
Nabızade Nazım ilk yazısını 1880 yılında Vakit gazetesinde yayımlamıştır. Bu tarihi takip eden on yıllık süreçte oldukça verimli bir sanat hayatı geçirmiştir. Eserlerinde Natüralizm akımının etkilerini net bir şekilde görmek mümkündür. Eserlerinde daha çok aşk, ölüm ve tabiat temalarını işlemiştir. Nabızade Nazım özellikle şiirlerinde bu temaları bir arada kullanmıştır. Sanatçı eski ve yeni tarzda şiirler yazmıştır. Geleneğe bağlı kaldığı şiirlerde aşk duygusunu divan şiirinin klasik ölçüleri çerçevesinde kaleme alan Nabızade Nazım, aşk duygusunu yeni tarz şiirlerde sevgilinin resimleri üzerinden bir duygu dökümü olarak kaleme almıştır.
Yazar asıl ününü yazmış olduğu iki roman ile kazanmıştır. Bu iki romandan biri Karabibik, diğeri de Zehra’dır.
Karabibik romanı yazıldığı dönem için oldukça farklı bir romandır. Tanzimat döneminin birinci kuşağı her ne kadar sanatı toplum için icra etse ve topluma ulaşmak için bir araç olarak görse de köyü, köy halkını eserlerine dahil etmemiştir. Nabızade Nazım o güne kadar anlatılmamış köy ve köylü gerçeklerini romanının ana konusu belirlemiş ve romanı bu gerçekleri okuyucuya tanıtmak adına yazdığını da önsözde bizzat açıklamıştır.
Nabızade Nazım’ın Zehra adlı romanı, Türk edebiyatında psikolojik tasvir ve öğelerin kullanıldığı ilk romandır. Tam anlamıyla psikolojik bir roman denemese de bu öğelere ilk kez yer vermesi bakımından eser öne çıkmaktadır. Zehra romanı, Nabızade Nazım’ın ölümünden sonra kitaplaşmış bir romandır. Roman küçük yaşta annesini kaybeden ve kıskanç bir yapıya sahip olan Zehra’nın kendisini aldatan eşinden aldığı intikamı ve sonrasında yaşanan hüzünlü, trajik olayları konu almaktadır.
Nabızade Nazım, yenileşme içinde olan Türk edebiyatına çok önemli iki eser kazandırmış ve onların yanı sıra devamlı olarak üretmiş oldukça zengin bir sanatçıdır. Eserleri halen kalıcılığını korumaktadır.